Twój klient ogłosił restrukturyzację? Dla wierzycieli.

Sprawdź, jakie masz prawa i jak odzyskać należności!

Co zrobić, gdy dłużnik jest w restrukturyzacji? Co zrobić, gdy Twój klient ogłosił restrukturyzację?

W 2021 roku ponad 1 800 firm miało status firma w restrukturyzacji. W 2022 roku sądząc po liczbie do dzisiaj otwartych postępowań na koniec roku liczba ta będzie zbliżona do wyniku z ubiegłego.

Które wierzytelności wchodzą do restrukturyzacji?

Jeżeli dowiadujemy się, że nasz dłużnik otworzył restrukturyzację (obwieszczenie takie pojawia się w systemie sądowym KRZ) wówczas pierwsze, co powinniśmy zrobić, to ustalić, czy nasza wierzytelność wchodzi do układu w restrukturyzacji, czyli czy jest objęta układem z mocy prawa. Wierzytelności te są określone ustawą i zostały opisane w art. 150 ustawy – Prawo restrukturyzacyjne Oczywiście kluczowa jest tutaj data powstania wierzytelności, czyli kolejność względem dnia układowego: do układu wchodzą należności powstałe przed dniem otwarcia restrukturyzacji. Oznacza to, że jeśli firma w restrukturyzacji zaciągnie zobowiązanie w momencie, gdy postępowanie jest już otwarte wówczas taka wierzytelność nie wchodzi do układu i nie należy podejmować czynności związanych z postępowaniem restrukturyzacyjnym. Taka należność powinna być uregulowana zgodnie z umową lub terminem płatności na fakturze. Jeśli jednak tak się nie stanie, należy zawnioskować o włączenie wierzytelności do układu.

Co powinien zrobić wierzyciel, gdy dłużnik ogłasza restrukturyzację? Czy powinienem zgłosić wierzytelność?

Gdy Twój klient ogłosił restrukturyzację i ustaliliśmy już czy nasza wierzytelność wchodzi do układu wtedy pojawia się pytanie, czy taka sytuacja wymaga od nas jakiegoś działania. Jeżeli w przeciągu kilkunastu dni od umieszczenia obwieszczenia w KRZ nie otrzymamy listownie zawiadomienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego wówczas powinniśmy zareagować i zgłosić naszą wierzytelność. Właściwie formalnie (na odpowiednim druku formalnym) zgłoszenie wierzytelności jest konieczne i obligatoryjne tylko w postępowaniu sądowej restrukturyzacji tj.w sanacji, natomiast w przyśpieszonym postępowaniu restrukturyzacyjnym nie ma takiego obowiązku ani wymogów formalnych. Warto natomiast to zrobić, jeśli chce się brać czynny udział w podejmowaniu decyzji czy układ zostanie zawarty.

Drugim najważniejszym etapem w restrukturyzacji z punktu widzenia wierzyciela jest oczywiście głosowanie nad układem. Aby właściwie podjąć decyzję o tym, czy głosujemy ZA czy też PRZECIW układowi warto jest zapoznać się z dokumentacją w sprawie, a w szczególności z planem restrukturyzacyjnym oraz z testem prywatnego wierzyciela. Na podstawie tych dokumentów, które sporządza nadzorca układu wraz z dłużnikiem, w planie restrukturyzacyjnym dowiadujemy się, jakie zmiany zajdą w przedsiębiorstwie w restrukturyzacji aby polepszyć jego sytuację (może to być np. poszerzenie oferty firmy, redukcja kosztów poprzez wypowiedzenie szczególnie niekorzystnych umów lub zwolnienie pracowników) oraz w teście prywatnego wierzyciela dowiadujemy się, czy propozycje układowe nie są dla nas krzywdzące i czy nie dochodzi do tzw. pomocy publicznej.

Aby właściwie podjąć decyzję o tym, jaką kartę do głosowania oddać podczas zgromadzenia wierzycieli osobiście, listownie (mimo informatyzacji postępowania sądy wciąż dopuszczają karty wysłane za pośrednictwem poczty lub kuriera) lub poprzez system KRZ należy szczegółowo zapoznać się z propozycjami układowymi i właściwie zinterpretować wskazanie do której grupy należy nasza wierzytelność. Wierzytelności są bowiem podzielone ze względu na wielkość i ewentualne zabezpieczenie na majątku, a warunki układowe nie są tożsame dla wszystkich wierzycieli, tylko pogrupowane, w związku z czym przynależność do poszczególnych kategorii może rzutować na oddanie decyzji w głosowaniu.

Warto również nadmienić, że wierzyciel także ma prawo zaskarżenia wszelkich postanowień układowych a także samego otwarcia restrukturyzacji, jeśli jego zdaniem została ona orzeczone bezprawnie.

Dłużnik w restrukturyzacji – czy można prowadzić postępowanie sądowe przeciwko firmie w restrukturyzacji?

To pytanie zadaje sobie każdy wierzyciel, który czuje się oszukany przez swojego kontrahenta i chce zabezpieczyć swoje słuszne interesy. Ale czy słusznie?

Otwarcie postępowania układowego oraz sanacji – co do zasady – nie blokuje możliwości zainicjowania postępowań sądowych, administracyjnych, sądowo-administracyjnych i przed sądami polubownymi w celu dochodzenia wierzytelności podlegających restrukturyzacji. Dzieje się tak dlatego, iż otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego nie przerywa biegu przedawnienia, co biorąc pod uwagę fakt, iż postępowania restrukturyzacyjne trwają niekiedy nawet ponad 2 lata, co w konsekwencji mogłoby skutkować przedawnieniem naszego roszczenia wobec dłużnika w restrukturyzacji. Oczywiście osobną kwestią jest to, że za przerwanie takiego biegu powinno uznawać się wpisanie na listę wierzytelności, jednak z ostrożności można mieć swoje zabezpieczenie w postaci nakazu i nie martwić się o bieg przedawnienia.

Dłużnik w restrukturyzacji – czy można prowadzić egzekucję przeciwko firmie w restrukturyzacji?

W tej sprawie przepisy prawa restrukturyzacyjnego jasno określają, że wraz z dniem otwarcia restrukturyzacji dłużnik zyskuje ochronę przed prowadzeniem egzekucji komorniczej (a także licytacji majątku) z należności objętych układem. Na wniosek dłużnika lub nadzorcy sądowego zawiesza się postępowanie egzekucyjne, które toczyło się przed otwarciem restrukturyzacji, a wierzytelność jest objęta układem z mocy prawa.

Wersja od: 1 lipca 2022 r.

Art. 278. – [Zawieszenie postępowania egzekucyjnego] – Prawo restrukturyzacyjne.

Postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętej z mocy prawa układem, wszczęte przed dniem otwarcia postępowania układowego, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem otwarcia postępowania. Na wniosek dłużnika lub nadzorcy sądowego sędzia-komisarz postanowieniem stwierdza zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to doręcza się również organowi egzekucyjnemu.
Sumy uzyskane w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym, a jeszcze niewydane, przelewa się do masy układowej niezwłocznie po wydaniu postanowienia o otwarciu postępowania układowego.
Przepisy art. 259 ust. 2-4 stosuje się odpowiednio.

Wierzyciel może zatem uzyskać nakaz zapłaty, jednak nie może go wykorzystać do czasu, aż jego dłużnik będzie w restrukturyzacji bądź póki skutki zawarcia układu nie zostaną sądownie uchylone.

Dlaczego w trakcie restrukturyzacji niemożliwe jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego?

Wielu wierzycieli może sobie zadawać pytanie, dlaczego odzyskanie wierzytelności od dłużnika w restrukturyzacji jest takie kłopotliwe, a przy tym niemożliwe jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Należy jednak mieć na uwadze, że sam proces w efekcie ma oddłużyć przedsiębiorstwo. Dlatego podczas niego następuje renegocjacja warunków spłaty polegająca na wydłużeniu terminów, co w konsekwencji pozwala na zmniejszenie miesięcznych należności. Kontynuowanie egzekucji komorniczych mogłoby wpłynąć na stan przedsiębiorstwa oraz możliwość oddłużenia, a co za tym idzie, byłoby negatywnym procesem również dla wierzycieli.

Odzyskiwanie wierzytelności w Polsce a dłużnik w restrukturyzacji

Co do zasady przyjęcie układu restrukturyzacyjnego nie oznacza, że Twój dług zostanie szybko spłacony. W zależności od postanowień może nastąpić:

częściowa spłata,

wyznaczenie harmonogramu ratalnego,

odroczenie spłaty.

Czy w takim wypadku pokrzywdzony przedsiębiorca jest rzeczywiście bezsilny? Wszystko zależy od sytuacji. W przypadku, gdy to spółka jest dłużnikiem w restrukturyzacji i wcześniejszy tytuł wykonawczy okazał się niemożliwy do zrealizowania, istnieje możliwość pozwania zarządu, a także odzyskanie długu z ich osobistego majątku.

Dłużnik w restrukturyzacji a możliwość popełnienia przestępstwa

Choć restrukturyzacja co do zasady wyklucza odpowiedzialność prawną dłużnika, to w przypadku, gdy zaciągnięcie wierzytelności było działaniem celowym, a sam podmiot nie miał zamiaru spłaty zobowiązania, można mówić o popełnieniu przestępstwa z art. 286 kodeksu karnego. Należy jednak mieć na uwadze, że musi istnieć podstawa oraz dowody świadczące o nieuczciwości wierzyciela, np. celowe defraudowanie majątku czy przepisywanie go na osoby trzecie, tak aby uniknąć roszczeń wierzycieli.

Odzyskiwanie wierzytelności – zadbaj o pomoc prawną

Prawidłowo przeprowadzona restrukturyzacja ma na celu oddłużenie przedsiębiorstwa, spłacenie wierzycieli oraz optymalizację biznesu. Choć co do zasady postanowienia układu nie powinny być krzywdzące dla żadnego z wierzycieli, to warto wtedy zadbać o wsparcie prawne. W ten sposób dowiesz się, jakie prawa Ci przysługują w ramach odzyskiwania wierzytelności oraz w jaki sposób zabezpieczyć swój dobry interes. Do tego uzyskasz wsparcie również w sporządzaniu odwołań, wniosków, pism oraz zaskarżeń. Dzięki większej świadomości prawnej zadbasz także o obowiązujące terminy oraz lepsze zrozumienie procesu restrukturyzacji u Twojego dłużnika. Uzyskasz także informacje o tym, jakie masz możliwe drogi działania, co pomoże Ci w podjęciu możliwie najlepszej decyzji dla siebie. W chwili, gdy Twój klient ogłasza restrukturyzacje i zalega Ci z płatnościami, zadbaj o bezpieczeństwo swojej